Copernicus, Galilei, Newton, Einstein... Een rechtzetting.

Copernicus wordt beschouwd als grondlegger van de heliocentrische theorie, Newton als grondlegger van de klassieke mechanica, Einstein als grondlegger van de relativiteitstheorie.
Niets is minder waar!

De geschiedenis van de heliocentrische theorie

1. Plato (427-347 v. Chr.) maakte reeds melding van de cirkelbeweging van de planeten.
2. Heracleides Ponticos (385-315 v. Chr.) veronderstelde dat twee planeten, Venus en Mercurius, rond de zon draaien (heliocentrisch), terwijl de zon met zijn twee planeten planeten samen met de andere planeten rond de Aarde draaien (geocentrisch). Hij stelde tevens vast dat de Aarde in 24 uur rond zijn as draait.
3. Aristarchos (310-230 v. Chr.) was de eerste die stelde (hypothese) dat alle planeten rond de zon draaien (eerste heliocentrische theorie!).
4. Seleucos ( 190-? v. Chr.) bewees aan de hand van de getijden de heliocentrische theorie.
5. Claudius Ptolemaeus (87-150) verwierp de heliocentrische theorie omdat dit in tegenspraak was met de bijbel, en vooral in tegenspraak met de dogmatische leer van de Kerk. Het geocentrische model werd heringevoerd als het enige ware, evenwel zonder één enkel bewijs. Omwille van de macht van de Kerk in zowel maatschappelijke als wetenschappelijke zaken bleef de geocentrische theorie gedurende meer dan 14 eeuwen overeind.
6. Copernicus (1473-1543) opperde heel voorzichtig, als wiskundig model en niet als theorie (hij was een geestelijke), dat de planeten rond de zon draaien. Mede door het protest van de Reformanten (niet conform de bijbel) werd dit wiskundig model dan ook door de Kerk verboden.
7. Galilei (1564-1642) die wel de heliocentrische theorie voorstond werd door de inquisitie verplicht zijn uitspraak te herroepen. Hij werd daarbij veroordeeld tot levenslang huisarrest.

Copernicus wordt nog steeds ten onrechte beschouwd als grondlegger van de heliocentrische theorie!
Als geestelijke wist hij zeker dat deze theorie door de Kerk was verboden. Daarom dierf hij dit, en slechts juist vóór zijn dood, voor te stellen als slechts een wiskundig model dat niet de realiteit reflecteert. Hij moet ook geweten hebben waarom de Kerk deze theorie verbood, dus moet hij geweten hebben dat Ptolemaeus de heliocentrische theorie van Seleucos verwierp, dus moet hij kennis hebben gehad van deze theorie.
De enige verdienste van Copernicus is dat hij de heliocentrische theorie nieuw leven heeft ingeblazen!
De grondleggers van de theorie zijn niemand minder dan Seleucos en zijn voorgangers.

Het is niet ongebruikelijk dat wetenschappers pluimen op hun hoed steken door "gebruik te maken" van het werk van voorgangers/medewetenschappers.
Enkele voorbeelden:

* Newton wordt beschouwd als grondlegger van de mechanica. Daarbij wordt vergeten dat Galilei de bewegingswetten al had voorbereid met o.a. de wet der traagheid!
* Einstein wordt beschouwd als grondlegger van de relativiteitstheorie. Daarbij wordt vergeten dat Galilei de grondslag heeft gelegd voor deze theorie!

De waarheid, ook in de wetenschap, moet zijn rechten hebben. Ere wie eer toekomt!

Ik wil daarbij de verdienste van 'grote' wetenschappers niet onderschatten. Wel moeten we er bewust van zijn dat wetenschappelijke resultaten slechts schakels zijn mede door het werk van voorgangers.

Marc De Maesschalck